Nguyễn Minh Quân đồng hành cùng người trẻ trong vai trò Mentor tại Menteelogy

Có những hoạt động chuyên môn diễn ra trên sân khấu, trước đông người và có thể được ghi lại bằng rất nhiều hình ảnh. Nhưng cũng có những công việc giá trị nhất lại diễn ra trong một cuộc trò chuyện chỉ có hai người hoặc một nhóm nhỏ, nơi điều quan trọng không phải là người nào nói nhiều hơn, mà là sau cuộc trò chuyện ấy, một người có thể hiểu rõ hơn mình đang đứng ở đâu và nên đi tiếp như thế nào.

Trong hành trình làm việc với người trẻ, tôi đã có cơ hội tham gia Menteelogy trong vai trò Mentor, đồng hành trong những nội dung liên quan đến truyền thông, marketing, quan hệ công chúng, giáo dục, quản lý, định hướng nghề nghiệp và phát triển bản thân. Menteelogy hiện có một hồ sơ Mentor công khai mang tên Nguyễn Minh Quân, lưu lại vai trò và những lĩnh vực tôi có thể đồng hành cùng mentee.

Một tư liệu từ Menteelogy giới thiệu trực tiếp “Meet Our Mentor – Nguyễn Minh Quân”, cùng lời mời “Đăng ký Mentee”. Trong phần giới thiệu, các nhóm lĩnh vực được đề cập gồm báo chí, truyền hình, marketing, truyền thông, PR, giáo dục, quản lý và quản trị, tư vấn hướng nghiệp, khám phá và phát triển bản thân. Với tôi, chính phạm vi rộng ấy cũng phản ánh khá đúng cách mentoring nên được nhìn nhận: một câu hỏi nghề nghiệp hiếm khi chỉ là câu chuyện về một chức danh hoặc một công việc; phía sau nó thường còn là năng lực, lựa chọn, hoàn cảnh, giá trị cá nhân và điều một người thực sự muốn trở thành.

Tôi không cho rằng mentor là người đứng ở một vị trí cao hơn để đưa ra đáp án thay cho cuộc đời của người khác. Những gì một mentor có thể mang tới trước hết là trải nghiệm mình đã thực sự đi qua, những bài học có cả thành công lẫn thất bại, một góc nhìn đủ khách quan và đôi khi là những câu hỏi đủ thẳng thắn để người đối diện nhìn rõ hơn vấn đề của chính họ. Quan điểm này cũng được thể hiện trong hồ sơ Menteelogy của tôi: giá trị của một cuộc trao đổi không nằm ở việc người mentor quyết định thay mentee, mà ở việc mentee hiểu rõ hơn mình đang ở đâu, điều gì thực sự quan trọng và bước tiếp theo nào đáng để lựa chọn.

Có lẽ điều khó nhất khi mentoring không phải là nói ra thật nhiều lời khuyên. Khó hơn là biết khi nào nên nói, khi nào nên hỏi và khi nào nên để người đối diện tự đi tới kết luận của mình. Một lời khuyên có thể rất đúng với trải nghiệm của người đưa ra nó nhưng lại không hoàn toàn phù hợp với hoàn cảnh của người đang nhận lời khuyên. Vì vậy, điều tôi cố gắng làm trong những cuộc trao đổi là không biến trải nghiệm cá nhân thành một công thức bắt buộc, mà sử dụng nó như một điểm tham chiếu để mentee có thêm dữ liệu khi tự đưa ra quyết định.

Những chủ đề được trao đổi có thể bắt đầu từ công việc truyền thông, nội dung, xây dựng thương hiệu, lựa chọn ngành nghề hoặc kỹ năng viết và nói, nhưng nhiều cuộc trò chuyện cuối cùng lại quay về những câu hỏi căn bản hơn: mình thực sự muốn điều gì, năng lực hiện tại đang ở đâu, mình sẵn sàng trả giá bao nhiêu cho một lựa chọn, và sau khi lựa chọn rồi thì có đủ trách nhiệm để đi tiếp hay không. Hồ sơ Menteelogy hiện cũng ghi nhận những lĩnh vực tôi có thể chia sẻ gồm truyền thông và quan hệ công chúng, xây dựng thương hiệu, nội dung và truyền thông số, giáo dục, quản lý, định hướng nghề nghiệp, kỹ năng viết và nói, cùng những trải nghiệm liên quan đến lựa chọn và phát triển bản thân.

Với tôi, mentoring không phải một hoạt động để tạo ra sự phụ thuộc vào mentor. Ngược lại, một cuộc trao đổi có giá trị nên giúp người được đồng hành ngày càng có khả năng tự đặt câu hỏi, tự đánh giá hoàn cảnh và tự chịu trách nhiệm đối với quyết định của mình. Nếu sau một cuộc trò chuyện, mentee không đơn giản chỉ biết “mentor bảo mình nên làm gì”, mà hiểu rõ hơn tại sao mình lựa chọn con đường đó, thì cuộc trò chuyện mới thực sự tạo ra giá trị lâu dài.

Đó cũng là lý do tôi không xem các cuộc gặp với mentee như những “thành tích” cần được ghi lại bằng thật nhiều hình ảnh. Mentoring thường liên quan đến công việc, định hướng nghề nghiệp, khó khăn cá nhân hoặc những lựa chọn mà một người chưa chắc đã muốn chia sẻ trước công chúng. Một không gian đủ riêng tư giúp người tham gia có thể trao đổi cởi mở và thành thật hơn. Vì vậy, tôi chủ động không sử dụng hình ảnh hay nội dung chi tiết từ các cuộc trao đổi riêng với mentee như một phần của hồ sơ thành tích. Trong bài viết này, tôi chỉ sử dụng những tư liệu đã được công khai liên quan đến vai trò Mentor tại Menteelogy.

Tôi luôn trân trọng cơ hội được tiếp tục đồng hành với những mentee phù hợp trong thời gian tới, đặc biệt khi những cuộc trao đổi có thể giúp họ nhìn rõ hơn lựa chọn của mình, hiểu hơn về năng lực hiện tại và chủ động hơn với con đường mà họ quyết định theo đuổi.

Nhìn lại những trải nghiệm mentoring, điều có ý nghĩa nhất đối với tôi không phải là việc một mentee đi đúng con đường mà tôi từng nghĩ là phù hợp với họ. Điều quan trọng hơn là họ có thể hiểu mình hơn một chút, nhìn rõ lựa chọn hơn một chút và đủ chủ động để tự quyết định con đường của chính mình. Bởi sau cùng, mentor có thể chia sẻ một góc nhìn, nhưng người phải sống với mỗi quyết định vẫn luôn là chính người đưa ra quyết định ấy.

Tham khảo hồ sơ công khai: Hồ sơ Mentor Nguyễn Minh Quân tại Menteelogy.

Thông tin về các hình thức mentoring và hợp tác chuyên môn khác được giới thiệu tại trang Hợp tác.